ทฤษฎีการทำนายพฤติกรรม (Theory of Planned Behavior: TPB)
เป็นหนึ่งในทฤษฎีทางจิตวิทยาที่สามารถนำมาประยุกต์ใช้ในธุรกิจได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยเฉพาะในด้าน การตลาด การวางแผนพฤติกรรมผู้บริโภค และ การออกแบบแคมเปญที่เปลี่ยนพฤติกรรมของผู้บริโภค
The Theory of Planned Behavior หรือ TPB เป็นทฤษฎีทางจิตวิทยาที่ออกแบบมาเพื่อทำนายและอธิบายพฤติกรรมของมนุษย์ โดยเป็นการเน้นที่ Intentions ในการกระทำพฤติกรรมต่าง ๆ ซึ่งทฤษฎีนี้ถูกพัฒนาโดย Icek Ajzen ในปี 1985 ซึ่งต่อยอดมาจากทฤษฎี The Theory of Reasoned Action
TPB มุ่งเน้นที่การคาดการณ์ว่าบุคคลจะทำหรือไม่ทำพฤติกรรมหนึ่ง ๆ โดยพิจารณาจากตัวแปรสำคัญสามประการคือ ทัศนคติ (Attitude) บรรทัดฐานทางสังคม (Subjective norms) และการรับรู้ถึงการควบคุมพฤติกรรม (Perceived behavioral control) แล้ว TPB ยังถูกใช้เป็นกรอบแนวคิดในการวิจัยที่ได้รับการยอมรับในวงกว้าง